Dla osób z dysfunkcjami wzroku samodzielne poruszanie się po mieście z białą laską jest możliwe dzięki dotykowym elementom nawierzchniowym (TWSI, z agielskiego Tactile Walking Surface Indicators).
Prawidłowo zaplanowane i zamontowane oznaczenia dla niewidomych na chodnikach stanowią sensoryczną mapę terenu, która gwarantuje bezpieczeństwo oraz płynność przemieszczania się. W tym artykule omawiamy zasady doboru, sposobu rozplanowania i montażu elementów prowadzących oraz ostrzegawczych w praktyce inwestycyjnej.
Projektowanie uniwersalne opiera się na dostarczaniu informacji wielozmysłowej. Osoby niewidome i słabowidzące odbierają otoczenie za pomocą zmysłu dotyku (poprzez podeszwę buta oraz końcówkę laski) oraz wzroku (kontrast barwny i luminancyjny).
System dotykowy na ciągach pieszych tworzą dwa uzupełniające się elementy:
Pasy prowadzące, które wyznaczają ciągłość bezpiecznej trasy wolnej od przeszkód architektonicznych.
Pasy ostrzegawcze (pola uwagi), które informują o zbliżaniu się do krawędzi, zmiany kierunku, przejścia dla pieszych czy schodów.
Są to podłużne profile wypukłe ułożone równolegle do osi ruchu. Ich zadaniem jest prowadzenie użytkownika wzdłuż określonego korytarza oraz ułatwienie utrzymania prostego kierunku marszu.
Linie naprowadzające dla niewidomych stosuje się m.in.:
na szerokich placach miejskich i deptakach pozbawionych naturalnych linii prowadzących (np. krawężników, ścian),
na peronach kolejowych, autobusowych i przystankach tramwajowych,
przed wejściami do obiektów użyteczności publicznej i galerii handlowych,
wewnątrz dużych holów i ciągów komunikacyjnych.
Szeroka gama takich rozwiązań, obejmująca profile ze stali nierdzewnej, mosiądzu czy poliuretanu, dostępna jest bezpośrednio w naszej ofercie.
Pinezki (nazywane również guzkami lub ćwiekami dotykowymi), to wypukłe punkty o kształcie ściętego stożka lub półkuli. Układa się je w układzie siatkowym (prostym lub diagonalnym), tworząc pasy ostrzegawcze o standardowej szerokości (najczęściej od 40 do 60 cm).
Pinezki dla niewidomych sygnalizują miejsca potencjalnie niebezpieczne:
krawędzie peronów i ramp załadunkowych,
zbliżanie się do jezdni (obniżone krawężniki na przejściach dla pieszych),
początek i koniec biegu schodów terenowych,
skrzyżowania ciągów naprowadzających i punkty decyzyjne.
Wysokiej jakości pinezki dotykowe są projektowane z myślą o wysokiej odporności na ścieranie, nacisk kół wózków oraz zmienne warunki atmosferyczne.
Prawidłowe wdrożenie systemu wymaga uwzględnienia norm prawnych (m.in. standardów dostępności dla miast, wytycznych resortowych Ministerstwa Infrastruktury oraz normy PN-EN 17210).
Oto najważniejsze zasady, o których musi pamiętać zarządca i wykonawca:
Kontrast fakturowy i dotykowy. Oznaczenia muszą wyraźnie wystawać ponad lico nawierzchni (zazwyczaj 3–5 mm wysokości), aby były łatwo wyczuwalne podeszwą buta, lecz jednocześnie nie stwarzały ryzyka potknięcia dla pozostałych pieszych ani bariery dla osób poruszających się na wózkach inwalidzkich.
Kontrast wizualny (LRV). Znakomita większość osób z dysfunkcją wzroku to osoby słabowidzące. Wskaźnik odbicia światła (LRV) elementów dotykowych powinien różnić się od otaczającej nawierzchni o co najmniej 30% (a optymalnie o 60%). Na jasnym granicie stosuje się ciemne (np. czarne lub antracytowe) oznaczenia, natomiast na ciemnym asfalcie – elementy jasne, żółte lub stalowe polerowane.
Zachowanie ciągłości. Linie naprowadzające dla niewidomych nie mogą urywać się w przypadkowym miejscu – powinny prowadzić od punktu wejścia na dany obszar aż do punktu docelowego (np. wejścia do budynku, kasy biletowej, windy) lub łączyć się z polem uwagi.
Nawet najlepszej jakości elementy dotykowe nie spełnią swojej roli, jeśli zostaną nieprawidłowo zamontowane. Metoda instalacji zależy od rodzaju podłoża (kostka betonowa, płyty granitowe, asfalt, żywica) oraz technologii samych elementów.
Po wklejeniu elementów należy bezwzględnie przestrzegać czasu wiązania żywicy podanego przez producenta przed dopuszczeniem ruchu pieszego (zazwyczaj od 2 do 24 godzin zależnie od temperatury otoczenia).
Jeśli chcesz wprowadzić oznaczenia dla niewidomych na chodnikach zgodnie z najlepszą sztuką i obowiązującymi przepisami – skorzystaj z naszej ofertyskorzystaj z naszej oferty.
Tak. Zgodnie z przepisami techniczno-budowlanymi oraz Ustawą o zapewnianiu dostępności osobom ze szczególnymi potrzebami, przestrzenie publiczne, dworce, perony oraz wejścia do budynków użyteczności publicznej muszą być przystosowane do potrzeb osób z dysfunkcją wzroku.
Linie naprowadzające dla niewidomych wyznaczają kierunek i trasę wolną od barier (korytarz ruchu), natomiast pinezki dla niewidomych tworzą pola ostrzegawcze (uwagi), sygnalizując zmianę kierunku, przeszkody lub miejsca niebezpieczne, takie jak krawędzie peronu czy przejścia przez jezdnię.
Na chodnikach i w otwartych przestrzeniach miejskich najlepiej sprawdzają się elementy wykonane ze stali kwasoodpornej, mosiądzu lub wysokowytrzymałych kompozytów polimerowych odpornych na promieniowanie UV, mróz i sól drogową.
W miejscach występowania elementów TWSI (przyp. z agielskiego Tactile Walking Surface Indicators, czyli dotykowe elementy nawierzchniowe) zaleca się odśnieżanie ręczne przy użyciu łopat z krawędzią gumową lub stosowanie pługów z elastycznymi lemieszami poliuretanowymi, co zapobiega mechanicznemu ścinaniu trzpieni.
Wyobraź sobie zatłoczony dworzec. Setki osób biegną w pośpiechu, echo kroków odbija się od ścian, a z głośników płyną kolejne komunikaty. W takim miejscu łatwo się zgubić nawet wtedy, gdy dobrze widzisz. A teraz pomyśl, że nie widzisz, albo widzisz bardzo słabo. Jak wtedy znaleźć drogę, gdy wokół są tylko wypukłe linie na dworcu?
Fakturowe oznaczenia nawierzchni – kluczowe rozwiązania dla osób niewidomych i słabowidzących Fakturowe oznaczenia nawierzchni, takie jak ścieżki prowadzące oraz pola uwagi, odgrywają niezwykle istotną rolę w zapewnieniu dostępności w przestrzeniach…
Dostępność architektoniczna to dziś jeden z fundamentów nowoczesnego i odpowiedzialnego projektowania przestrzeni publicznej. Nie jest już tylko opcją, a obowiązkiem prawnym i moralnym. Kluczowym elementem tej dostępności jest zapewnienie bezpieczeństwa i samodzielności osobom z dysfunkcją wzroku.
