W świecie, w którym kultura stanowi fundament tożsamości społecznej, jej dostępność nie może być przywilejem, lecz prawem każdego człowieka. Muzeum Narodowe Ziemi Przemyskiej (MNZP), świadome tej misji, zakończyło przełomowy projekt zatytułowany „Zwiększenie dostępności dla osób niepełnosprawnych lub starszych w budynkach Muzeum Narodowego Ziemi Przemyskiej w Przemyślu”. To kompleksowe przedsięwzięcie, zrealizowane przy wsparciu Funduszy Europejskich dla Podkarpacia, stało się możliwe dzięki bliskiej współpracy z profesjonalnymi wykonawcami – firmami Sensetec oraz Przestrzeń Dostępna Jakub Nowak.
Realizacja tak szerokiego zakresu usprawnień wymagała wiedzy nie tylko technicznej, ale i z zakresu projektowania uniwersalnego. Firma Sensetec, wybrana jako wykonawca kluczowych elementów systemów informacyjnych i dotykowych, odegrała w procesie modernizacji MNZP rolę strategiczną. Specjalizując się w rozwiązaniach dla osób z dysfunkcjami wzroku i słuchu, dostarczyliśmy narzędzia, które nie tylko spełniają rygorystyczne normy prawne, ale przede wszystkim realnie poprawiają komfort zwiedzania.
Istotne dla nas było to, by wprowadzone udogodnienia – od planów tyflograficznych po precyzyjne oznaczenia Braille’a – cechowały się nie tylko wysoką funkcjonalnością, ale i estetyką, która harmonizuje z historycznym i nowoczesnym charakterem budynków muzeum.
Projekt objął trzy kluczowe lokalizacje MNZP: Gmach Główny przy pl. Berka Joselewicza, Muzeum Historii Miasta Przemyśla oraz Muzeum Dzwonów i Fajek. W każdym z tych miejsc wprowadzono szereg usprawnień, które można podzielić na kilka obszarów.
To tutaj rola Sensetec była najbardziej widoczna. W budynkach zainstalowano łącznie 22 makiety dotykowe (tyfloplany) oraz 45 tyflografik z pulpitami, będących trójwymiarowymi odwzorowaniami wybranych eksponatów. Dzięki nim osoby niewidome mogą „zobaczyć” dotykiem najcenniejsze dzieła. Dodatkowo, 45 tabliczek informacyjnych w języku polskim, angielskim i alfabecie Braille’a zapewnia pełną autonomię w poruszaniu się po ekspozycjach.
Przeczytaj więcej o tyfloplanach (mapach dotykowych): Mapa dotykowa: niezbędny element dostępnej przestrzeni.
Podstawą dostępności jest bezpieczeństwo poruszania się. We wszystkich trzech budynkach wykonano oznaczenia krawędzi schodów, balustrad i poręczy. Wyznaczono czytelne ścieżki dostępu i zainstalowano fakturowe oznaczenia nawierzchni, które prowadzą zwiedzających przez kolejne sale. Zadbano również o odpoczynek – w całym kompleksie pojawiły się 44 nowe miejsca siedzące, kluczowe dla komfortu seniorów.
Więcej na temat fakturowych oznaczeń nawierzchni przeczytasz w artykule: Fakturowe oznaczenia nawierzchni – kluczowe rozwiązania dla osób niewidomych i słabowidzących
Muzeum postawiło na cyfryzację dostępności. Wprowadzono 60 audioprzewodników oraz dedykowaną aplikację mobilną z bogatą bazą audiodeskrypcji. Dzięki nim obrazy i rzeźby „ożywają” w wyobraźni osób niedowidzących dzięki precyzyjnym, profesjonalnym opisom. W oddziałach muzeum pojawiły się także infokioski, które w przystępny sposób prezentują ofertę kulturalną.
Dowiedz się więcej na temat infokiosków z artykułu: Infokioski – Nowoczesne urządzenia informacyjne dla każdego użytkownika
Ważnym elementem było dostosowanie infrastruktury sanitarnej w Muzeum Historii Miasta Przemyśla oraz niwelacja progu przy wejściu do strefy zwiedzania w Muzeum Dzwonów i Fajek. Choć wydają się to zmiany punktowe, to właśnie one decydują o tym, czy osoba na wózku inwalidzkim będzie mogła samodzielnie skorzystać z oferty placówki.
Dlaczego te zmiany są tak istotne? Wprowadzone przez konsorcjum firm Sensetec i Przestrzeń Dostępna Jakub Nowak oraz MNZP rozwiązania zmieniają definicję wizyty w muzeum z „patrzenia” na „doświadczanie”. Dla osoby starszej, poręcze i miejsca odpoczynku to gwarancja bezpieczeństwa. Dla osoby niewidomej, plan tyflograficzny to klucz do niezależności.
Inwestycja o całkowitej wartości ponad miliona złotych (1 016 484,78 zł) to wyraz odpowiedzialności społecznej instytucji. Dzięki niej Muzeum Narodowe Ziemi Przemyskiej stało się przestrzenią otwartą, w której bariery fizyczne przestają ograniczać dostęp do piękna i historii. Wierzymy, że odpowiednie technologie i rzetelne wykonawstwo potrafią skutecznie walczyć z wykluczeniem kulturowym, czyniąc Przemyśl ważnym punktem na mapie dostępnej kultury w Polsce.
Dziś MNZP to miejsce, gdzie każdy – bez względu na wiek czy sprawność – może poczuć się pełnoprawnym uczestnikiem kulturowej podróży. To standard, do którego powinna dążyć każda nowoczesna instytucja publiczna.
Zachęcamy również do zapoznania się z materiałem dotyczącym realizacji emitowanym w TVP3 Rzeszów.
Budynki użyteczności publicznej, biurowce, placówki kultury czy obiekty handlowe powinny być przestrzenią otwartą i bezpieczną dla każdej osoby, niezależnie od jej sprawności. Niestety, wciąż wiele miejsc kryje w sobie bariery architektoniczne, które skutecznie wykluczają. Jak to zmienić?
Mapy tyflograficzne w budynkach użyteczności publicznej: Urzędy, muzea, teatry współczesne budynki użyteczności publicznej, takie jak urzędy, muzea czy teatry, coraz częściej dążą do zapewnienia pełnej dostępności dla wszystkich użytkowników, w…
Wśród wielu narzędzi wspierających tworzenie przestrzeni uniwersalnej, dostępnej dla każdego, szczególną rolę odgrywają tyflomapy. To właśnie one otwierają świat budynków i terenów zewnętrznych przed osobami z dysfunkcją wzroku, zapewniając im bezpieczeństwo i możliwość samodzielnego poruszania się.
